Μαρία Δίπλαρου: Η νεολαία σε οριακό σημείο: εργασία, στέγη και φωνή στο περιθώριο

Η στέγη αποτελεί ουσιώδες κοινωνικό αγαθό και η απουσία ολοκληρωμένης στεγαστικής πολιτικής έχει οδηγήσει την κατάσταση σε οριακό σημείο για τη νεολαία
Το Συμβούλιο Νεολαίας, ως πολύμορφη ομπρέλα οργανώσεων, μπορεί να διαμορφώσει κοινές θέσεις και να ασκήσει συντονισμένη, τεκμηριωμένη πίεση προς την εκτελεστική εξουσία
Η πολυφωνία και οι εσωτερικές δημοκρατικές διαδικασίες αποτελούν τη βασική δικλίδα ασφαλείας, ώστε η φωνή του Συμβουλίου να παραμένει ανεξάρτητη και προσανατολισμένη αποκλειστικά στις ανάγκες της νεολαίας
Η Μαρία Διπλάρου, νέα πρόεδρος του Συμβουλίου Νεολαίας Κύπρου, μιλά σε μια εκτενή συνέντευξη για τα κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν τη νεολαία, από την ανεργία και την επισφαλή εργασία μέχρι το στεγαστικό και τη δικοινοτική εκπροσώπηση. Αναλύει το ρόλο του Συμβουλίου ως συλλογικού θεσμού πίεσης, τις δυνατότητες και τα όρια της συνεργασίας με την Πολιτεία, καθώς και τις προκλήσεις διασφάλισης της ανεξάρτητης φωνής των νέων σε ένα σύνθετο πολιτικό περιβάλλον.
Συνέντευξη στην Μπισάν Ιμπραχήμ
Πώς σκοπεύετε να πιέσετε την εκτελεστική εξουσία ώστε η ανεργία και η επισφαλής εργασία των νέων να γίνει ζήτημα προτεραιότητας στην εθνική πολιτική; Ποια μέτρα προτείνετε για να μειωθούν οι ανισότητες στην αγορά εργασίας;
Το Συμβούλιο Νεολαίας είναι μια πολύμορφη ομπρέλα, που εκπροσωπεί οργανώσεις με διαφορετικές πολιτικές και κοινωνικές αφετηρίες, αλλά διαθέτει τη δυνατότητα να διαμορφώσει κοινές θέσεις και να ασκήσει συντονισμένη πίεση προς την εκτελεστική εξουσία, αναδεικνύοντας θέματα όπως η ανεργία και η επισφαλής εργασία, αλλά και άλλα ζητήματα σημαντικής προτεραιότητας για τη νεολαία του τόπου.
Αυτός ο συντονισμός και η διαμόρφωση κοινών θέσεων επιτυγχάνονται κυρίως μέσα από τη Γενική Συνέλευση, η οποία αποτελεί το ανώτατο συλλογικό όργανο του Συμβουλίου. Στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης, οι Οργανώσεις–Μέλη (πλήρη μέλη) έχουν τη δυνατότητα να υποβάλλουν συγκεκριμένες εισηγήσεις ως Έγγραφα Πολιτικής. Αυτή είναι μια διαδικασία που επιτρέπει την ανταλλαγή απόψεων, τη σύνθεση θέσεων και την κατάληξη σε αιτήματα.
Οι δρόμοι που ακολουθούμε για την άσκηση πίεσης είναι μέσω τεκμηριωμένων εισηγήσεων. Νοείται ότι έμπνευση αντλείται και από το τι συμβαίνει και σε ευρωπαϊκό επίπεδο και τα ερεθίσματα που μας δίνονται μέσα από τη συμμετοχή ή εμπλοκή μας σε διεθνή φόρουμ. Ακόμη, επιδιώκουμε τον θεσμικό διάλογο με τα αρμόδια υπουργεία, αλλά και συνεργασίες με κοινωνικούς εταίρους και την κοινωνία των πολιτών. Σίγουρα, τώρα που τα πράγματα γίνονται όλο και δυσκολότερα, το Συμβούλιο οφείλει να ενδυναμώσει τις προσπάθειές του.
Μέσα στα σημαντικά προβλήματα που ταλανίζουν τη νεολαία της Κύπρου εντάσσουμε και το στεγαστικό. Η στέγη αποτελεί ουσιώδες κοινωνικό αγαθό. Η έλλειψη μιας σωστής και ολοκληρωμένης πολιτικής αντιμετώπισης του προβλήματος οδήγησε στην όξυνσή του, ασκώντας πίεση ιδιαίτερα στα νεαρά άτομα. Ανάμεσα σε άλλες εισηγήσεις, στηρίζουμε τις φορολογικές ελαφρύνσεις στην αγορά–ανέγερση πρώτης κατοικίας για τα νεαρά ζευγάρια, την ανέγερση οικιστικών μονάδων υψηλής ποιότητας από το κράτος για εξυπηρέτηση των ασθενέστερων εισοδηματικά στρωμάτων, τη σύσταση σχεδίου παροχής πολύ φθηνών οικοπέδων σε νεαρά ζευγάρια που επιθυμούν εγκατάσταση στην ύπαιθρο, την παροχή κινήτρων σε ιδιοκτήτες διαμερισμάτων με στόχο τη μείωση των ενοικίων, την ενδυνάμωση του Οργανισμού Χρηματοδοτήσεως Στέγης ώστε να επιτελεί το σκοπό για τον οποίο ιδρύθηκε, αλλά και τη δημιουργία κρατικού ταμείου παραχώρησης προκαταβολής με τύπο άτοκου ή χαμηλότοκου δανείου.
Πώς θα διασφαλίσετε στην πράξη ότι το Συμβούλιο εκπροσωπεί εξίσου την τ/κ νεολαία και ενώνει πραγματικά τις δύο κοινότητες; Υπάρχει σχέδιο για πραγματική πολιτική συνεργασία;
Η ουσιαστική και ισότιμη εκπροσώπηση των Τ/κ νέων αποτελεί βασική προϋπόθεση για να μπορεί το Συμβούλιο να λειτουργεί ως πραγματικά δικοινοτικός θεσμός. Ωστόσο, η μη επίλυση του Κυπριακού και η γενικότερη πολιτική κατάσταση των προηγούμενων ετών δεν αποτελούν ιδιαίτερα βοηθητικούς παράγοντες, με το γεωγραφικό εμπόδιο που απορρέει από την υφιστάμενη κατάσταση να μην είναι αμελητέο, κάτι το οποίο δυσχεραίνει την άμεση επαφή, την επικοινωνία και τη σταθερή συνεργασία με την τ/κ νεολαία.
Υπάρχει ακόμη σημαντικός δρόμος να διανυθεί, ώστε να δοθούν τα κατάλληλα ερεθίσματα και ευκαιρίες σε όλη την κυπριακή νεολαία να γνωρίσει καλύτερα το έργο και το ρόλο του Συμβουλίου, να αντιληφθεί τη σημασία της συμμετοχής τους και να εμπλακεί ουσιαστικά στις δράσεις και στη συλλογική του λειτουργία. Μέσα από στοχευμένες πρωτοβουλίες μπορεί να τεθούν οι βάσεις για πραγματική, απρόσκοπτη συμμετοχή. Κάτι που δεν είναι εύκολο, αλλά οφείλουμε να το προσπαθήσουμε.
Το Συμβούλιο Νεολαίας χρηματοδοτείται/συνεργάζεται με την Πολιτεία. Πώς θα εξασφαλίσετε ότι οι θέσεις που προωθούνται δεν καθορίζονται από πολιτικές επιλογές του κράτους ή κομμάτων; Υπάρχει κίνδυνος πολιτικής επιρροής που να περιορίζει την ανεξάρτητη φωνή της νεολαίας;
Η συνεργασία και η χρηματοδότηση του Συμβουλίου Νεολαίας από την Πολιτεία δεν αναιρούν τον ανεξάρτητο ρόλο και την αποστολή του ως θεσμικού εκπροσώπου της νεολαίας. Η ανεξαρτησία του διασφαλίζεται πρωτίστως μέσα από τη δομή, τις διαδικασίες και τον τρόπο λήψης αποφάσεων. Θέσεις του Συμβουλίου δύναται να διαμορφώνονται από τα ίδια τα μέλη του, μέσα από θεσμοθετημένα όργανα, όπως η Γενική Συνέλευση, όπου εκπροσωπούνται οργανώσεις νεολαίας με διαφορετικές πολιτικές και κοινωνικές αναφορές. Αυτή η πολυφωνία λειτουργεί ως βασική δικλίδα ασφαλείας.
Σαφώς, ο κάθε οργανισμός έχει να αντιμετωπίσει αρκετές προκλήσεις. Ωστόσο, μέσα από ισχυρές εσωτερικές δημοκρατικές διαδικασίες, λογοδοσία προς τη βάση των οργανώσεων–μελών και συνεχή εγρήγορση, το Συμβούλιο μπορεί και οφείλει να διασφαλίζει ότι η φωνή που εκφράζει παραμένει προσανατολισμένη αποκλειστικά προς τις ανάγκες της νεολαίας.
Όταν η επιβίωση προηγείται, η συμμετοχή υποχωρεί
«Η συμμετοχή δεν μπορεί να περιορίζεται σε τυπικό χαρακτήρα, αλλά πρέπει να συνδέεται με πραγματική πρόθεση να εισακούσουν τη νεολαία και να τη στηρίξουν. Και σαφώς τις αντίστοιχες πράξεις. Δεν μπορούμε να μην αναφερθούμε στην αναγκαιότητα άρσης των κοινωνικών και οικονομικών εμποδίων που αποκλείουν νεαρά άτομα από τη δημόσια ζωή. Η επισφαλής εργασία, η ανεργία και η οικονομική εξάρτηση περιορίζουν δραστικά τη δυνατότητα ενεργού συμμετοχής. Τα θέματα που καλείται να διαχειριστεί και να αντιμετωπίσει ένα άτομο σήμερα είναι πάρα πολλά και πολυεπίπεδα. Όταν δεν έχεις “επιλυμένο” το ζήτημα της διαβίωσης ή επιβίωσής σου, της στέγασής σου, όταν δεν ξέρεις πώς θα σε βρει ο επόμενος μήνας, πόσος χρόνος και διαύγεια σου μένει για να κάνεις ένα βήμα παραπέρα από την ατομική σου διάσταση; Οι πιέσεις προς το κράτος για αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και κοινωνική προστασία των νέων είναι απαραίτητες ώστε η συμμετοχή να μην αποτελεί προνόμιο».
«Δυστυχώς, είναι γεγονός πως η συμμετοχή των πολιτών στις κύριες δημοκρατικές διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένου και της εκλογικής διαδικασίας, μειώνεται σταθερά και αισθητά, τόσο σε εθνικό αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Είναι καθήκον του κάθε κράτους να επεξεργαστεί με σοβαρότητα τη διαχείριση του φαινομένου. Θεωρούμε αναγκαία την εις βάθος διερεύνηση των βασικών παραγόντων που οδηγούν στη μειωμένη εκλογική συμμετοχή των νέων, με σκοπό τη διαμόρφωση ενός κοινωνικού και θεσμικού πλαισίου που θα τους επιτρέπει να ασκούν ουσιαστικά το εκλογικό τους δικαίωμα».
«Εισηγούμαστε όπως η Πολιτεία προχωρήσει σε εκπόνηση προγραμμάτων με σκοπό την πολιτική εκπαίδευση των πολιτών χρησιμοποιώντας και μεθόδους μη τυπικής μάθησης, την επαναφορά της Πολιτικής Αγωγής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (και στο γυμνάσιο), με χρήση διαδραστικής μεθοδολογίας, αλλά και την ευαισθητοποίηση των πολιτών με την αξιοποίηση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, την πραγματοποίηση ασκήσεων προσομοίωσης, άλλων εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων κ.ά. Όπως επίσης και τη δημιουργία εφαρμογής με πληροφορίες σχετικά με τους εκλογικούς νόμους, τα δικαιώματα των νέων και τους/ις εκάστοτε υποψηφίους/ες. Πρόσθετα, στηρίζουμε τη διαμόρφωση ψηφοδελτίων προσαρμοσμένα στις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία (π.χ. προβλήματα όρασης)».
«Η νεολαία δεν μπορεί να συμμετέχει ουσιαστικά αν δεν διαθέτει τα εργαλεία κατανόησης των θεσμών, των δικαιωμάτων και των μηχανισμών λήψης αποφάσεων. Αλλά και η νεολαία δεν μπορεί να συμμετέχει ουσιαστικά αν δεν της δίνεται ο χώρος και αν δεν λαμβάνεται ουσιαστικά υπόψη. Γιατί η νεολαία έχει γνώμη και ξέρει τι είναι εκείνο που την ταλανίζει στην καθημερινότητά της. Το βιώνει, το ζει. Γι’ αυτό και δεν την ικανοποιεί η προσχηματική αναφορά στο όνομά της και απαιτεί πράξεις που έχουν αντίκρισμα».