Νέος γύρος επαφών Ουκρανίας–Ρωσίας στο Άμπου Ντάμπι μετά το αδιέξοδο των συνομιλιών – Εδαφικό και εγγυήσεις ασφαλείας τα μεγάλα αγκάθια

Ουκρανοί και Ρώσοι αξιωματούχοι αναμένεται να συναντηθούν εκ νέου την ερχόμενη Κυριακή στο Άμπου Ντάμπι για έναν νέο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών, μετά την αποτυχία των πρόσφατων επαφών να καταλήξουν σε συγκεκριμένα αποτελέσματα, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους.
Οι συνομιλίες, που πραγματοποιήθηκαν αυτή την εβδομάδα στο Άμπου Ντάμπι και διήρκεσαν δύο ημέρες, αποτέλεσαν την πρώτη φορά που Ηνωμένες Πολιτείες, Ουκρανία και Ρωσία κάθισαν στο ίδιο τραπέζι με στόχο τη διερεύνηση μιας πιθανής κατάπαυσης πυρός. Όπως ανέφεραν στο Politico δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι, υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας των διαπραγματεύσεων, οι συζητήσεις άγγιξαν οικονομικά και στρατιωτικά ζητήματα, καθώς και τη διαφωνία για το ποιο τμήμα της ουκρανικής επικράτειας θα παραμείνει υπό ρωσικό έλεγχο μετά τον πόλεμο.
Παρά τις επαφές, δεν κατέστη σαφές ποιοι εκπρόσωποι των τριών κυβερνήσεων θα συμμετάσχουν στον νέο γύρο συνομιλιών την επόμενη εβδομάδα. Λίγες ώρες μετά τη λήξη των επαφών της Παρασκευής, η Ρωσία εξαπέλυσε τη μεγαλύτερη αεροπορική επίθεση στην Ουκρανία για το 2026, προκαλώντας τον θάνατο αμάχων και εκτεταμένες διακοπές ρεύματος σε μεγάλο μέρος της χώρας κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Οι επιθέσεις σε υποδομές και πολιτικούς στόχους αποτελούν, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, σταθερό στοιχείο της ρωσικής αντίδρασης κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών των διαπραγματεύσεων και έχουν ενταθεί τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς η Ουκρανία βιώνει έναν από τους πιο σκληρούς χειμώνες των τελευταίων ετών.
«Οι συνομιλίες αυτές αφορούσαν την αποκλιμάκωση», ανέφερε ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους, επισημαίνοντας ότι παρά τις συνεχιζόμενες επιθέσεις και τις δύο ρωσικές εισβολές στην Ουκρανία το 2014 και το 2022, ο Βλαντίμιρ Πούτιν «δήλωσε ξεκάθαρα ότι επιθυμεί μια διπλωματική διευθέτηση» και ότι η αμερικανική πλευρά επιδιώκει να τον «πάρει στα λόγια του».
Οι συναντήσεις στο Άμπου Ντάμπι πραγματοποιήθηκαν υπό την καθοδήγηση του ειδικού απεσταλμένου του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και του γαμπρού του Αμερικανού προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ. Οι δύο τους είχαν συναντηθεί την προηγούμενη εβδομάδα στην Ελβετία με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, πριν μεταβούν στη Μόσχα για συνομιλίες με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Στις επαφές συμμετείχαν επίσης ο υπουργός Στρατού των ΗΠΑ, Νταν Ντρίσκολ, καθώς και ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Διοίκησης και των δυνάμεων του ΝΑΤΟ, στρατηγός Άλεξους Γκρίνκεγουιτς.
Ένα από τα βασικά αγκάθια των διαπραγματεύσεων παραμένουν οι δυτικές εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία σε ένα μεταπολεμικό σενάριο. Ευρωπαϊκές χώρες, με τη Γαλλία και τη Γερμανία να πρωτοστατούν, έχουν προτείνει την αποστολή περιορισμένης στρατιωτικής δύναμης για την επιτήρηση μιας ενδεχόμενης εκεχειρίας. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα αναπτύξουν στρατεύματα στο ουκρανικό έδαφος, ωστόσο θα προσφέρουν στήριξη, η οποία, σύμφωνα με αξιωματούχους του Πενταγώνου, θα περιλαμβάνει δορυφορική και πληροφοριακή υποστήριξη, πτήσεις drones και υλικοτεχνική βοήθεια.
Δεύτερος Αμερικανός αξιωματούχος υποβάθμισε τις ευρωπαϊκές δεσμεύσεις, τονίζοντας ότι για το Κίεβο καθοριστικής σημασίας είναι οι αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας. «Οι πρωτοβουλίες του “Συνασπισμού των Προθύμων” είναι καλοδεχούμενες, αλλά αν μιλήσετε με τους Ουκρανούς, αυτό που πραγματικά μετρά είναι η αμερικανική εγγύηση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σημαντικό μέρος των συνομιλιών επικεντρώθηκε και σε οικονομικά ζητήματα, καθώς και στο καθεστώς του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, ο οποίος βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή. Αν και δεν υπήρξε συμφωνία, εξετάστηκε πρόταση –την οποία φέρεται να στηρίζει η Μόσχα– για κοινή αξιοποίηση της ηλεκτρικής παραγωγής του σταθμού, του μεγαλύτερου στην Ευρώπη.
«Και οι δύο πλευρές αρχίζουν να αντιλαμβάνονται τι θα μπορούσαν να αποκομίσουν από την ειρήνη», ανέφερε ο ίδιος αξιωματούχος, κάνοντας λόγο για σχέδιο οικονομικής ανάκαμψης της Ουκρανίας και για πιθανές επιχειρηματικές ευκαιρίες της Ρωσίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Παρά τη βαθιά έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας, στόχος, όπως είπε, είναι η δημιουργία ενός πλαισίου που θα επιτρέψει μια νέα αρχή μέσω πραγματικής αποκλιμάκωσης.
Προσερχόμενος στις συνομιλίες, ο Στιβ Γουίτκοφ είχε δηλώσει ότι απομένει μόνο ένα ζήτημα προς επίλυση, το οποίο ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι προσδιόρισε αργότερα ως το εδαφικό. Η Ρωσία απαιτεί την πλήρη παραχώρηση της ανατολικής περιοχής του Ντονμπάς, συμπεριλαμβανομένων περιοχών που εξακολουθούν να ελέγχονται από την Ουκρανία, αίτημα που το Κίεβο απορρίπτει λόγω της στρατηγικής σημασίας της περιοχής.