Στις ΗΠΑ του Τραμπ η καταστολή βαφτίζεται «ασφάλεια»

Της Ελένης Κωνσταντίνου
Στις Ηνωμένες Πολιτείες του Τραμπ, η έννοια της ασφάλειας έχει κακοποιηθεί πολιτικά και όχι μόνο. Έχει μετατραπεί σε πρόσχημα για την ωμή καταστολή, την κρατική βία και την αυθαιρεσία εις βάρος των πιο αδύναμων. Στο όνομα του «μεταναστευτικού ελέγχου», μια ολόκληρη κοινωνική ομάδα στοχοποιείται, δαιμονοποιείται και αντιμετωπίζεται ως εσωτερικός εχθρός. Δεν πρόκειται για πολιτική ασφάλειας. Πρόκειται για πολιτική φόβου.
Οι εικόνες από τα σύνορα, από τα κέντρα κράτησης, από τις επιχειρήσεις-σκούπα και την αστυνομοκρατία, δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνειών. Ο διαχωρισμός οικογενειών, οι απάνθρωπες συνθήκες κράτησης, η ποινικοποίηση της φτώχειας και της ανάγκης για επιβίωση, συνιστούν συνειδητές πολιτικές επιλογές. Είναι η εφαρμογή ενός ακραίου νεοσυντηρητικού δόγματος που βλέπει τον άνθρωπο όχι ως υποκείμενο δικαιωμάτων, αλλά ως αριθμό, βάρος ή απειλή. Πλέον όμως είναι και αυτά ξεπερασμένα, έχουν περάσει σε άλλο επίπεδο όπου άνθρωποι, Αμερικανοί πολίτες (όχι πως έχει διαφορά) δολοφονούνται μέσα στα αυτοκίνητά τους στο φως της ημέρας.
Η ρητορική του Τραμπ περί «νόμου και τάξης» λειτουργεί ως ιδεολογικό όπλο. Όποιος αντιστέκεται, όποιος διαδηλώνει, όποιος υπερασπίζεται ανθρώπινα δικαιώματα, βαφτίζεται επικίνδυνος. Η κρατική βία νομιμοποιείται, η αυθαιρεσία εξαγνίζεται και η καταστολή παρουσιάζεται ως αναγκαίο κακό. Έτσι όμως δεν ενισχύεται η δημοκρατία, αποδομείται.
Και εδώ προκύπτει το αναπόφευκτο ερώτημα: όλοι εκείνοι οι υμνητές του Τραμπ, τόσο στις ΗΠΑ όσο και σε αυτήν την πλευρά του Ατλαντικού, όσοι είναι πολιτικά και ιδεολογικά δεμένοι πάνω του, όσοι τον χειροκροτούσαν σχολιάζοντας και εδώ έναν Τραμπ θέλουμε, τι λένε άραγε σήμερα βλέποντας αυτές τις εικόνες; Εξακολουθούν να τις χειροκροτούν; Θα τους άρεσε άραγε να βλέπουν στρατιωτικοποιημένες δυνάμεις, καταστολή και ανθρωποκυνηγητό στην Πλατεία Ελευθερίας; Θα τους φαινόταν «ασφάλεια» ή μήπως τότε θα μιλούσαν για αυταρχισμό;
Η υποκρισία είναι εμφανής. Όσο η βία στρέφεται στους «άλλους», στους μετανάστες, στους φτωχούς, στους αόρατους, θεωρείται ανεχτή. Όμως η ιστορία έχει αποδείξει ότι η καταστολή δεν σταματά ποτέ εκεί. Γιατί οι μετανάστες κάποτε θα «τελειώσουν», θα απελαθούν, θα αποκλειστούν. Μετά όμως, η ίδια λογική θα στραφεί στους ντόπιους. Στους εργαζομένους, στους διαφωνούντες, στους κοινωνικά «περιττούς». Η αυταρχική εξουσία πάντα χρειάζεται νέο εχθρό.
Η εμπειρία των ΗΠΑ του Τραμπ δεν είναι μια μακρινή αμερικανική ιδιαιτερότητα. Είναι προειδοποίηση. Δείχνει πού οδηγεί η συμμαχία ακροδεξιάς ρητορικής, νεοφιλελεύθερης σκληρότητας και θεσμικού κυνισμού. Δείχνει πώς ο φόβος γίνεται εργαλείο διακυβέρνησης και πώς η δημοκρατία διαβρώνεται όχι με ένα πραξικόπημα, αλλά με χειροκροτήματα.
Η πραγματική ασφάλεια δεν χτίζεται με φράχτες, όπλα και στρατό στους δρόμους. Χτίζεται με κοινωνική δικαιοσύνη, αλληλεγγύη, δικαιώματα και αξιοπρέπεια για όλους. Όταν η «ασφάλεια» αποσυνδέεται από τον άνθρωπο, μετατρέπεται σε μηχανισμό καταπίεσης. Και τότε, αργά ή γρήγορα, κανείς δεν θα είναι πραγματικά ασφαλής.