Με χιλιάδες Αμερικανούς στρατιώτες καθ’ οδόν προς τη Μέση Ανατολή, εντείνονται οι εκτιμήσεις ότι ενδέχεται να αναλάβουν την κατάληψη του νησιού Χαργκ του Ιράν, ενός κομβικού ενεργειακού κόμβου στον βόρειο Περσικό Κόλπο, μέσω του οποίου διακινείται το 90% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου.
Ωστόσο, το Χαργκ αποτελεί μόνο ένα από δεκάδες ιρανικά νησιά στον Κόλπο, ενώ άλλα θεωρούνται ακόμη πιο κρίσιμα για τη διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης πλοίων – και πολεμικών σκαφών – από το Στενό του Ορμούζ.
Επτά από αυτά τα νησιά – Αμπού Μούσα, Μεγάλο Τουνμπ, Μικρό Τουνμπ, Χενγκάμ, Κεσμ, Λαράκ και Ορμούζ – συγκροτούν αυτό που ερευνητές του Πανεπιστημίου Sun Yat-sen στο Τσουχάι της Κίνας αποκαλούν «αμυντικό τόξο» του Ιράν.
«Μια υποθετική καμπύλη που συνδέει αυτά τα νησιά βοηθά στην κατανόηση της στρατηγικής υπεροχής του Ιράν στον έλεγχο της ασφάλειας» του Στενού του Ορμούζ, ανέφεραν σε μελέτη του 2022 ο Ιρανός ερευνητής Εναγιατολάχ Γιαζντανί και ο Κινέζος Μα Γιανζέ.
Τα νησιά Αμπού Μούσα, Μεγάλο Τουνμπ και Μικρό Τουνμπ – τα μικρότερα και στο δυτικό άκρο του τόξου – θεωρούνται καθοριστικά για τον έλεγχο του Στενού. Λόγω της μικρής απόστασης μεταξύ τους και του σχετικά ρηχού βάθους των υδάτων, «μεγάλα πολεμικά πλοία και δεξαμενόπλοια αναγκάζονται να περάσουν κοντά» από αυτά, γεγονός που τα καθιστά εύκολους στόχους για ταχύπλοα των Φρουρών Επανάστασης, πλοία τοποθέτησης ναρκών ή drones που επιχειρούν από εκεί.
Πέρυσι, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι ενισχύουν την παρουσία τους στα τρία αυτά νησιά, με τον διοικητή του ναυτικού τους, υποναύαρχο Αλιρεζά Τανγκσιρί, να δηλώνει: «Η τακτική μας υπαγορεύει να εξοπλίσουμε και να καταστήσουμε επιχειρησιακή αυτή την ομάδα νησιών. Έχουμε τη δυνατότητα να πλήξουμε εχθρικές βάσεις, πολεμικά πλοία και μέσα στην περιοχή».
Δεδομένου ότι τα νησιά δεν μπορούν να «βυθιστούν», οι ιρανικές στρατιωτικές θέσεις σε αυτά θα πρέπει να εξουδετερωθούν προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση αμερικανικών πολεμικών πλοίων – πιθανώς και αυτών που μεταφέρουν Μονάδες Εκστρατείας Πεζοναυτών (MEU) – στον Περσικό Κόλπο, σε περίπτωση επιχείρησης απόβασης στο Χαργκ.
Τα νησιά είναι «στρατηγικά τοποθετημένα ώστε να ελέγχουν κάθε ναυσιπλοΐα» που εισέρχεται ή εξέρχεται από τον Κόλπο, σημειώνει ο αναλυτής Καρλ Σούστερ, πρώην διευθυντής του Κέντρου Κοινών Πληροφοριών της Διοίκησης Ειρηνικού των ΗΠΑ.
Δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα για ενδεχόμενες αμερικανικές αποβατικές επιχειρήσεις. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ (Doanld Trump) δήλωσε ότι παρατείνει κατά 10 ημέρες, έως τις 6 Απριλίου, την προθεσμία για έναρξη επιθέσεων σε ιρανικές ενεργειακές υποδομές, ώστε να δοθεί χρόνος για συμφωνία με την Τεχεράνη.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ανέφερε ότι «έχει σημειωθεί πρόοδος» στις διαπραγματεύσεις, ωστόσο ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν «να διαπραγματεύονται με βόμβες».
Σύμφωνα με το CNN, περίπου 4.000 στρατιώτες κατευθύνονται ήδη προς την περιοχή, ενώ άλλοι 1.000 στρατιώτες της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας έχουν τεθεί σε ετοιμότητα.
Ο Σούστερ εκτιμά ότι θα απαιτηθεί η πλήρης ισχύς αυτών των δυνάμεων για την κατάληψη των νησιών, λέγοντας ότι «θα χρησιμοποιούσα δύο MEU για να εξασφαλίσω συντριπτική υπεροχή».
Η αποβίβαση δυνάμεων μπορεί να γίνει είτε αεροπορικά είτε δια θαλάσσης. Τα αμερικανικά πλοία διαθέτουν αποβατικά μέσα όπως τα LCAC, που μπορούν να προσεγγίσουν ακτές, όμως η είσοδός τους στον Κόλπο ενδέχεται να παρεμποδιστεί από ιρανικές άμυνες σε νησιά όπως το Ορμούζ, το Λαράκ, το Κεσμ και το Χενγκάμ, καθώς και από την ηπειρωτική χώρα.
Με χιλιάδες Αμερικανούς στρατιώτες καθ’ οδόν προς τη Μέση Ανατολή, εντείνονται οι εκτιμήσεις ότι ενδέχεται να αναλάβουν την κατάληψη του νησιού Χαργκ του Ιράν, ενός κομβικού ενεργειακού κόμβου στον βόρειο Περσικό Κόλπο, μέσω του οποίου διακινείται το 90% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου.
Ωστόσο, το Χαργκ αποτελεί μόνο ένα από δεκάδες ιρανικά νησιά στον Κόλπο, ενώ άλλα θεωρούνται ακόμη πιο κρίσιμα για τη διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης πλοίων – και πολεμικών σκαφών – από το Στενό του Ορμούζ.
Επτά από αυτά τα νησιά – Αμπού Μούσα, Μεγάλο Τουνμπ, Μικρό Τουνμπ, Χενγκάμ, Κεσμ, Λαράκ και Ορμούζ – συγκροτούν αυτό που ερευνητές του Πανεπιστημίου Sun Yat-sen στο Τσουχάι της Κίνας αποκαλούν «αμυντικό τόξο» του Ιράν.
«Μια υποθετική καμπύλη που συνδέει αυτά τα νησιά βοηθά στην κατανόηση της στρατηγικής υπεροχής του Ιράν στον έλεγχο της ασφάλειας» του Στενού του Ορμούζ, ανέφεραν σε μελέτη του 2022 ο Ιρανός ερευνητής Εναγιατολάχ Γιαζντανί και ο Κινέζος Μα Γιανζέ.
Τα νησιά Αμπού Μούσα, Μεγάλο Τουνμπ και Μικρό Τουνμπ – τα μικρότερα και στο δυτικό άκρο του τόξου – θεωρούνται καθοριστικά για τον έλεγχο του Στενού. Λόγω της μικρής απόστασης μεταξύ τους και του σχετικά ρηχού βάθους των υδάτων, «μεγάλα πολεμικά πλοία και δεξαμενόπλοια αναγκάζονται να περάσουν κοντά» από αυτά, γεγονός που τα καθιστά εύκολους στόχους για ταχύπλοα των Φρουρών Επανάστασης, πλοία τοποθέτησης ναρκών ή drones που επιχειρούν από εκεί.
Πέρυσι, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι ενισχύουν την παρουσία τους στα τρία αυτά νησιά, με τον διοικητή του ναυτικού τους, υποναύαρχο Αλιρεζά Τανγκσιρί, να δηλώνει: «Η τακτική μας υπαγορεύει να εξοπλίσουμε και να καταστήσουμε επιχειρησιακή αυτή την ομάδα νησιών. Έχουμε τη δυνατότητα να πλήξουμε εχθρικές βάσεις, πολεμικά πλοία και μέσα στην περιοχή».
Δεδομένου ότι τα νησιά δεν μπορούν να «βυθιστούν», οι ιρανικές στρατιωτικές θέσεις σε αυτά θα πρέπει να εξουδετερωθούν προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση αμερικανικών πολεμικών πλοίων – πιθανώς και αυτών που μεταφέρουν Μονάδες Εκστρατείας Πεζοναυτών (MEU) – στον Περσικό Κόλπο, σε περίπτωση επιχείρησης απόβασης στο Χαργκ.
Τα νησιά είναι «στρατηγικά τοποθετημένα ώστε να ελέγχουν κάθε ναυσιπλοΐα» που εισέρχεται ή εξέρχεται από τον Κόλπο, σημειώνει ο αναλυτής Καρλ Σούστερ, πρώην διευθυντής του Κέντρου Κοινών Πληροφοριών της Διοίκησης Ειρηνικού των ΗΠΑ.
Δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα για ενδεχόμενες αμερικανικές αποβατικές επιχειρήσεις. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ (Doanld Trump) δήλωσε ότι παρατείνει κατά 10 ημέρες, έως τις 6 Απριλίου, την προθεσμία για έναρξη επιθέσεων σε ιρανικές ενεργειακές υποδομές, ώστε να δοθεί χρόνος για συμφωνία με την Τεχεράνη.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ανέφερε ότι «έχει σημειωθεί πρόοδος» στις διαπραγματεύσεις, ωστόσο ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν «να διαπραγματεύονται με βόμβες».
Σύμφωνα με το CNN, περίπου 4.000 στρατιώτες κατευθύνονται ήδη προς την περιοχή, ενώ άλλοι 1.000 στρατιώτες της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας έχουν τεθεί σε ετοιμότητα.
Ο Σούστερ εκτιμά ότι θα απαιτηθεί η πλήρης ισχύς αυτών των δυνάμεων για την κατάληψη των νησιών, λέγοντας ότι «θα χρησιμοποιούσα δύο MEU για να εξασφαλίσω συντριπτική υπεροχή».
Η αποβίβαση δυνάμεων μπορεί να γίνει είτε αεροπορικά είτε δια θαλάσσης. Τα αμερικανικά πλοία διαθέτουν αποβατικά μέσα όπως τα LCAC, που μπορούν να προσεγγίσουν ακτές, όμως η είσοδός τους στον Κόλπο ενδέχεται να παρεμποδιστεί από ιρανικές άμυνες σε νησιά όπως το Ορμούζ, το Λαράκ, το Κεσμ και το Χενγκάμ, καθώς και από την ηπειρωτική χώρα.
Ο στρατιωτικός αναλυτής Σέντρικ Λέιτον σημείωσε ότι το Λαράκ, στην ανατολική είσοδο των Στενών, αποτελεί κρίσιμο σημείο, καθώς με πυραύλους ή μικρά επιθετικά σκάφη «το Ιράν θα μπορούσε να διακόψει κάθε διέλευση».
Αεροπορικά μέσα όπως τα CV-22 Osprey και ελικόπτερα μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν, αλλά είναι σχετικά αργά και ευάλωτα σε αντιαεροπορικά συστήματα. Οι δυνάμεις της 82ης Μεραρχίας θα μπορούσαν να ριχθούν με αλεξίπτωτα, αλλά με περιορισμένο εξοπλισμό.
Οι επιχειρήσεις θα μπορούσαν να διαρκέσουν από δύο ημέρες έως δύο εβδομάδες, με σημαντικά στρατηγικά οφέλη αν επιτύχουν, καθώς θα επιτρέψουν την επιτήρηση του Στενού και θα στερήσουν από το Ιράν βάσεις για drones και άλλες επιχειρήσεις.
Ωστόσο, η κατάληψη των νησιών είναι μόνο ένα μέρος της αποστολής. Θα απαιτηθεί δύναμη κατοχής 1.800–2.000 στρατιωτών, οι οποίοι θα είναι ευάλωτοι σε επιθέσεις από το ιρανικό έδαφος με drones, πυραύλους και πυροβολικό.
«Αν το Ιράν διαθέτει drones και βαλλιστικούς πυραύλους, θα πλήττει αδιάκοπα οποιαδήποτε εχθρική δύναμη στα νησιά», προειδοποιεί ο Σούστερ.
Παρά ταύτα, θεωρεί ότι η κατάληψη των νησιών του νότιου Κόλπου είναι προτιμότερη από το Χαργκ, καθώς μειώνει τον κίνδυνο σοβαρής ζημιάς στην οικονομία ενός μελλοντικού ιρανικού καθεστώτος.
Αναλυτές προειδοποιούν επίσης για πολιτικές επιπτώσεις: τα νησιά Αμπού Μούσα και Τουνμπ βρίσκονται σε διαμάχη μεταξύ Ιράν και ΗΑΕ από το 1971. Ενδεχόμενη κατάληψή τους από τις ΗΠΑ θα δημιουργούσε «πολιτικό δίλημμα» για την Ουάσινγκτον, είτε τα επιστρέψει στο Ιράν είτε στα ΗΑΕ.
Όπως καταλήγει ο Σούστερ, «κάθε επιλογή έχει κόστος και ρίσκο. Δεν υπάρχουν τέλεια σχέδια ή λύσεις – μόνο ισορροπία μεταξύ συνεπειών, κινδύνων και επιπτώσεων, τόσο προβλεπόμενων όσο και απρόβλεπτων».
Τα 7 νησιά που κρατούν τα κλειδιά για το Στενό του Ορμούζ
Με την πιθανότητα αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης στο Ιράν να αυξάνεται, η προσοχή στρέφεται σε μια σειρά ιρανικών νησιών στο Στενό του Ορμούζ, τα οποία θεωρούνται κρίσιμα για τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας. Επτά νησιά – Αμπού Μούσα, Μεγάλο Τουνμπ, Μικρό Τουνμπ, Χενγκάμ, Κεσμ, Λαράκ και Ορμούζ – αποτελούν ένα «αμυντικό τόξο» που επιτρέπει στο Ιράν να ασκεί σημαντικό έλεγχο στην περιοχή. Τα νησιά Αμπού Μούσα, Μεγάλο Τουνμπ και Μικρό Τουνμπ είναι ιδιαίτερα σημαντικά, καθώς η στρατηγική τους θέση αναγκάζει τα μεγάλα πλοία να περνούν κοντά τους, καθιστώντας τα εύκολους στόχους. Το Ιράν έχει ενισχύσει την στρατιωτική του παρουσία σε αυτά τα νησιά, ενώ η ουδετεροποίηση των ιρανικών θέσεων σε αυτά τα νησιά θα είναι απαραίτητη για την ασφαλή διέλευση αμερικανικών πλοίων. Η κατάληψη του νησιού Χαργκ, ενός σημαντικού ενεργειακού κόμβου, θεωρείται επίσης πιθανή.
