O προβληματισμός για την ομαλή λειτουργία του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου, όπως αυτός εμφανίστηκε κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού του ιδρύματος στην ολομέλεια της Βουλής, είναι και κατανοητός, και απολύτως εύλογος αλλά και επιτακτικός για τη συνέχεια.
Σε μια εποχή όπου η ανώτατη εκπαίδευση μετασχηματίζεται ραγδαία, το ΑΠΚΥ αποτελεί έναν θεσμό με ξεχωριστό ρόλο. Προσφέρει πρόσβαση στη γνώση σε εργαζομένους, ενήλικες φοιτητές και σε όσους δεν μπορούν να ακολουθήσουν τη συμβατική πανεπιστημιακή πορεία. Η αποστολή του δεν είναι δευτερευούσης σημασίας αλλά κεντρική, για μια σύγχρονη, συμπεριληπτική εκπαιδευτική πολιτική. Μπορεί να εγκρίθηκε επομένως ο προϋπολογισμός αλλά είναι ξεκάθαρο ότι η ανησυχία για το ίδρυμα είναι διάχυτη στα μέλη του Κοινοβουλίου. Γιατί, όπως διαφάνηκε, ο προϋπολογισμός είναι καθηλωμένος, χωρίς ξεκάθαρο όραμα και στόχους.
Ακριβώς για αυτό, η συζήτηση που έχει ανοίξει γύρω από τη χρηματοδότηση και την πορεία του ιδρύματος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια ακόμη τεχνοκρατική αντιπαράθεση. Πίσω από τους αριθμούς κρύβεται ένα ξεκάθαρο ερώτημα: ποια ανώτατη εκπαίδευση θέλουμε. Ένα σύστημα ισορροπημένο, με ισχυρά δημόσια ιδρύματα, ή ένα μοντέλο όπου η ιδιωτική Τριτοβάθμια Εκπαίδευση αποκτά σταδιακά κυρίαρχο ρόλο;
Ο φόβος ότι το Ανοικτό Πανεπιστήμιο ενδέχεται να υποβαθμιστεί προς όφελος ιδιωτικών συμφερόντων δεν είναι αβάσιμος. Όταν παρατηρείται στασιμότητα ή περιορισμός των πόρων του, την ίδια στιγμή που επεκτείνονται άλλες μορφές εκπαίδευσης, δημιουργείται η εντύπωση μιας σιωπηρής αναδιάταξης προτεραιοτήτων. Και αυτή η εντύπωση, είτε ανταποκρίνεται πλήρως στην πραγματικότητα είτε όχι, έχει πολιτική σημασία.
Η ευθύνη της κυβέρνησης και του Υπουργείου Παιδείας είναι, συνεπώς, καθοριστική. Δεν αρκεί η διατήρηση ενός ισοσκελισμένου προϋπολογισμού. Απαιτείται σαφής στρατηγικός προσανατολισμός, με στόχο την ενίσχυση και την αναβάθμιση του ιδρύματος. Αυτό σημαίνει επενδύσεις σε προγράμματα σπουδών, σε ψηφιακές υποδομές, σε διεθνείς συνεργασίες και, κυρίως, στη διατήρηση της αυτονομίας και της ταυτότητάς του.
Το ΑΠΚΥ δεν είναι απλώς ένα ακόμη πανεπιστήμιο. Είναι ένας θεσμός που συνδέεται με την ιδέα της διά βίου μάθησης και της ισότιμης πρόσβασης στη γνώση. Αν χαθεί ή αποδυναμωθεί αυτός ο χαρακτήρας, τότε το πλήγμα δεν θα είναι μόνο ακαδημαϊκό αλλά βαθιά κοινωνικό.
Η ενίσχυσή του επομένως, χωρίς περιστροφές, είναι υποχρέωση της Πολιτείας.
Ώρα να στηριχθεί το Ανοικτό Πανεπιστήμιο
Εκφράζονται ανησυχίες για την ομαλή λειτουργία του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου (ΑΠΚΥ), με αφορμή τη συζήτηση του προϋπολογισμού του στην Βουλή. Το ΑΠΚΥ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ανώτατη εκπαίδευση, προσφέροντας πρόσβαση στη γνώση σε εργαζόμενους και ενήλικες φοιτητές. Η ενίσχυση του ιδρύματος είναι απαραίτητη για μια σύγχρονη και συμπεριληπτική εκπαιδευτική πολιτική. Η συζήτηση για τη χρηματοδότηση του ΑΠΚΥ δεν είναι απλώς τεχνοκρατική, αλλά αφορά το είδος της ανώτατης εκπαίδευσης που επιθυμούμε: ένα ισορροπημένο σύστημα με ισχυρά δημόσια ιδρύματα ή ένα μοντέλο όπου η ιδιωτική εκπαίδευση αποκτά κυρίαρχο ρόλο. Υπάρχει φόβος ότι το ΑΠΚΥ ενδέχεται να υποβαθμιστεί προς όφελος ιδιωτικών συμφερόντων, λόγω της στασιμότητας ή του περιορισμού των πόρων του. Η κυβέρνηση και το Υπουργείο Παιδείας έχουν την ευθύνη να ενισχύσουν το ίδρυμα με επενδύσεις σε προγράμματα σπουδών, ψηφιακές υποδομές και διεθνείς συνεργασίες. Το ΑΠΚΥ είναι ένας θεσμός που συνδέεται με τη διά βίου μάθηση και την ισότιμη πρόσβαση στη γνώση. Η ενίσχυσή του είναι υποχρέωση της Πολιτείας.
